Üsküdar Diş Hastanesi
Centenary year logo

Diş Rezorpsiyonu (Yaralanması) Nedir?

Diş rezorpsiyonu, dişin kök veya mine dokularının normalde olmaması gereken bir şekilde kaybını ifade eden bir durumdur; bu durum, çeşitli nedenlerle diş dokularının erimesi veya yok olması olarak ortaya çıkabilir.

Diş rezorpsiyonu, genellikle ağrı, hassasiyet veya dişte renk değişiklikleri gibi belirtilerle kendini gösterir. Tanı, diş röntgenleri ve diğer görüntüleme teknikleri kullanılarak konulur. Tedavi, rezorpsiyonun şiddetine ve nedenlerine bağlı olarak değişebilir. İç rezorpsiyon durumunda, kök kanal tedavisi veya diş çekimi gibi işlemler düşünülebilir. Dış rezorpsiyon durumunda ise dişin durumuna bağlı olarak çeşitli tedavi seçenekleri değerlendirilir. Diş rezorpsiyonu, erken teşhis ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilir, bu nedenle düzenli diş muayeneleri önemlidir.

Normal Kök Rezorpsiyonu

Normal kök rezorpsiyonu, diş gelişimi ve diş değişimi süreçleri sırasında, bireyin yaşamının belirli dönemlerinde normal ve fizyolojik olarak meydana gelen bir olaydır. Bu süreç, dişin kök yapısının belirli aşamalarda azalması ve dişin çene kemiği içinde uygun bir pozisyon almasını sağlamak amacıyla gerçekleşir.

Normal kök rezorpsiyonu, özellikle süt dişlerinin dökülmesi ve kalıcı dişlerin yerine gelmesi sürecinde ortaya çıkar. Süt dişleri, çocukluk döneminde çene kemiklerinde yer açmak için kök rezorpsiyonuna uğrarlar. Bu, kalıcı dişlerin çıkması için uygun bir yer hazırlar. Süt dişi kökleri, bu rezorpsiyon süreci sonucunda çene kemiklerinde erir ve diş, doğal olarak düşer.

Kalıcı dişlerin yerine gelmesi sırasında da normal kök rezorpsiyonu meydana gelir. Bu süreç, kalıcı dişin çene içinde uygun bir pozisyon alması ve diğer dişlerle uyumlu bir şekilde hizalanması için gerçekleşir. Diş hekimi tarafından yapılan röntgen incelemeleri, bu normal rezorpsiyon sürecinin takibi ve diş gelişiminin değerlendirilmesi için kullanılabilir.

Normal kök rezorpsiyonu, dişlerin sağlıklı bir şekilde büyümesi ve gelişmesi için önemlidir. Ancak, bu sürecin aşırı veya anormal bir şekilde gerçekleşmesi durumunda, patolojik kök rezorpsiyonu olarak adlandırılan bir durum ortaya çıkabilir. Patolojik kök rezorpsiyonu, genellikle travma, enfeksiyon veya diğer faktörlere bağlı olarak meydana gelir ve tedavi gerektirebilir.

Kök Rezorpsiyonunun Nedenleri

Kök rezorpsiyonu, diş kökünün normalden fazla miktarda erimesi veya yok olması durumunu ifade eder. Bu durum çeşitli nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. İşte kök rezorpsiyonunun yaygın nedenleri:

Travma: Dişe yapılan travmalar, özellikle darbeler, kazalar veya spor yaralanmaları, kök rezorpsiyonuna neden olabilir. Dişin kök yapısında meydana gelen hasar, rezorpsiyon sürecini tetikleyebilir.

Ortodontik Tedavi: Uzun süreli ortodontik tedavi, dişlerin hareketi sırasında ortaya çıkabilen kök rezorpsiyon riskini artırabilir. Bu, dişlerin yer değiştirmesi ve uygun pozisyonlarını bulmaları sırasında ortaya çıkabilir.

Periodontal Hastalıklar: Şiddetli diş eti hastalıkları, dişin çevresindeki destek dokuların kaybına neden olabilir. Bu durum, dişin köküne zarar vererek rezorpsiyonu tetikleyebilir.

Diş Trafikasyonu: Diş trafikasyonu, dişlerin yer darlığı durumudur. Bu durum, diğer dişlerle çarpışma veya baskıya maruz kalma riskini artırarak kök rezorpsiyonuna yol açabilir.

Enfeksiyonlar: Diş kökünde meydana gelen enfeksiyonlar, çeşitli mikroorganizmaların neden olduğu iltihaplar kök rezorpsiyonunu tetikleyebilir.

Genetik Faktörler: Bazı genetik durumlar, bireylerin kök rezorpsiyonuna yatkın olmalarına neden olabilir. Ailesel geçiş gösteren durumlar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Endodontik Tedavi Komplikasyonları: Yetersiz veya başarısız endodontik (kök kanal) tedaviler, diş köküne zarar vererek rezorpsiyona neden olabilir.

Patolojik Oluşumlar: Çene kemiğindeki kist, tümör gibi patolojik oluşumlar çevre dişlere baskı yaparak rezopsiyona neden olabilir.

Bu faktörlerin kombinasyonları veya birleşimi, kök rezorpsiyonuna katkıda bulunabilir. Tedavi, kök rezorpsiyonunun nedenlerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir ve genellikle diş hekimi tarafından değerlendirilir.

Rezorpsiyonun Tedavisi

Diş kök rezorpsiyonunun tedavisi, rezorpsiyonun nedenlerine, şiddetine ve yerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. İşte bazı yaygın kök rezorpsiyonu tedavi yöntemleri:

Kök Kanal Tedavisi: İç rezorpsiyon durumlarında, kök kanal tedavisi (endodontik tedavi) sıklıkla tercih edilen bir yöntemdir. Hasar görmüş olan pulpa bölgesi temizlenir, doldurulur ve dişin kök yapısının korunması amaçlanır.

Ortodontik Tedavi: Dişler arasında anormal hareketlerin neden olduğu rezorpsiyon durumlarında, ortodontik tedavi uygulanabilir. Dişlerin uygun pozisyonlarına taşınması, rezorpsiyonun ilerlemesini engelleyebilir.

Diş Çekimi ve Protez Uygulamaları: Eğer rezorpsiyon çok ilerlemişse ve dişi kurtarmak mümkün değilse, diş çekimi düşünülebilir. Çekilen dişin yerini protez, implant veya diğer restoratif seçeneklerle doldurmak, fonksiyon ve estetik açıdan önemli olabilir.

Cerrahi Tedavi: Bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Rezorbe olmuş dokuların temizlenmesi, hasarlı bölgelerin onarılması veya kök rezorpsiyonunun neden olduğu diğer sorunların düzeltilmesi amacıyla cerrahi girişimler yapılabilir.

Antibiyotik Tedavisi: Rezorpsiyonun altında enfeksiyon varsa, antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Bu, enfeksiyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.

Anti-Resorptif İlaçlar: Bazı durumlarda, anti-resorptif ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlar, rezorpsiyonu kontrol altına alarak dişin yapısını korumaya yardımcı olabilir.

Tedavi planı, bireyin durumuna ve rezorpsiyonun özelliklerine bağlı olarak belirlenir. Erken teşhis ve tedavi, kök rezorpsiyonu ile ilgili sorunların daha iyi yönetilmesine yardımcı olabilir. Bu nedenle, düzenli diş muayeneleri ve diş hekimi kontrolü önemlidir.

Rezorpsiyon Çeşitleri Nelerdir?

Rezorpsiyon, diş dokularının normalden fazla erimesi veya kaybı durumunu ifade eder. Bu durum farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Rezorpsiyon, iç rezorpsiyon ve dış rezorpsiyon olmak üzere iki ana kategoride sınıflandırılır;

İç Rezorpsiyon: İç rezorpsiyon, dişin pulpa odasında (dişin iç kısmındaki canlı doku bölgesi) meydana gelen bir rezorpsiyon türüdür. Bu durum genellikle diş içindeki enfeksiyonlar, travmalar veya diğer patolojik durumlar sonucunda ortaya çıkar. İç rezorpsiyon, dişin iç kısmındaki kök kanalında patolojik bir oyuk oluşumu ile karakterizedir.

Dış Rezorpsiyon: Dış rezorpsiyon, dişin kök yüzeyinde veya diş çevresinde meydana gelen bir rezorpsiyon türüdür. Bu durum genellikle dişin dışındaki doku ile ilgili sorunlar sonucunda ortaya çıkar. Dişin dış yüzeyindeki mine dokusu veya kök yüzeyindeki dentin dokusu zarar görebilir, bu da dış rezorpsiyonun bir belirtisi olabilir.

Her iki rezorpsiyon türü de dişin yapısında kayıp veya değişikliklere neden olabilir. İç rezorpsiyon genellikle dişin iç kısmındaki hasara bağlıdır, dış rezorpsiyon ise dişin dış yüzeyindeki dokuların etkilenmesiyle ortaya çıkar. Tedavi planı, rezorpsiyonun tipine, derecesine ve nedenlerine bağlı olarak belirlenir.

Diş Rezorpsiyonunun Belirtileri Nelerdir?

Diş rezorpsiyonu, genellikle belirgin semptomlar üretmeyen bir durum olabilir ve bazen hasta belirtileri fark etmeyebilir. Ancak, rezorpsiyon ilerledikçe veya belirli koşullar altında, aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:

Ağrı veya Hassasiyet: Diş rezorpsiyonu, dişin iç kısmındaki sinir dokusuna zarar verebileceği için ağrı veya hassasiyet meydana getirebilir. Özellikle sıcak veya soğuk gıdalara karşı artan hassasiyet bu durumu gösterebilir.

Dişte Renk Değişiklikleri: Diş rezorpsiyonu, dişin iç yapısında meydana gelen değişiklikler nedeniyle dişte renk değişikliklerine yol açabilir. Dişte lekelenme veya kararma görülebilir.

Şişlik veya Hassas Diş Eti: Rezorpsiyon, diş kökü çevresindeki dokulara etki ettiğinde, diş eti şişebilir veya hassaslaşabilir. Bu durum genellikle dişin etrafındaki iltihaplanma veya reaksiyonlardan kaynaklanabilir.

Dişin Hareketi: Diş rezorpsiyonu, dişin kök yapısında kayıp meydana getirdiğinde, dişte hareketlenme veya yer değiştirme gözlemlenebilir. Bu durum, dişin stabilitesinde bozulmaya işaret edebilir.

Dişin Anormal Şekli veya Boyutu: Rezorpsiyon, dişin şeklini veya boyutunu değiştirebilir. Bu durum, dişin anormal bir görünüme sahip olmasına neden olabilir.

İltihaplanma: Rezorpsiyon nedeniyle dişin çevresindeki dokuların etkilenmesi, bazen köpürme veya akıntı gibi belirtilere yol açabilir.

Bu belirtiler, diş rezorpsiyonunun varlığını gösterebilecek durumlar olabilir. Ancak, bu belirtiler her zaman diş rezorpsiyonuyla ilişkilendirilemez ve bu tür semptomlar fark edildiğinde bir diş hekimine başvurmak önemlidir. Diş hekimi, klinik muayene ve gerekirse radyolojik görüntüleme ile doğru teşhisi koymak ve uygun tedaviyi önermek için değerlendirme yapacaktır.

Dental Rezorpsiyon Nasıl Teşhis Edilir?

Dental rezorpsiyonun doğru bir şekilde teşhisi için bir diş hekimi, klinik muayene, hasta hikayesi ve gerekirse radyolojik görüntüleme gibi çeşitli yöntemleri kullanabilir. İşte dental rezorpsiyonun teşhisinde yaygın olarak kullanılan yöntemler:

Klinik Muayene: Diş hekimi, hastanın semptomları ve dişteki belirtileri değerlendirir. Ağrı, hassasiyet, diş eti şişmesi gibi semptomlar klinik muayene sırasında dikkate alınır. Dişteki renk değişiklikleri, anormal şekil veya diş hareketi gibi fiziksel belirtiler de gözlemlenir.

Radyolojik Görüntüleme: X-ışını veya diğer radyolojik görüntüleme teknikleri, dişlerin iç yapısını görmek için kullanılır. Panoramik röntgen, intraoral radyografi (periapikal veya bitewing), ve diş tomografisi, diş rezorpsiyonunu tespit etmek ve değerlendirmek için kullanılan yaygın yöntemlerdir. Bu görüntüler, dişin pulpa odası, kök kanalı ve çevresindeki dokular hakkında bilgi sağlar.

Diş Tomografisi (CBCT): Bilgisayarlı tomografi (CBCT), dişin üç boyutlu görüntüsünü elde etmek için kullanılır. Bu, diş rezorpsiyonunu daha ayrıntılı bir şekilde inceleme olanağı sağlar.

Transillumination (Işıltılı Görüntüleme): Işıltılı görüntüleme, dişin iç yapısını değerlendirmek için kullanılan bir yöntemdir. Özel bir ışık kaynağı kullanılarak dişin geçirgenliği ve yapısı gözlemlenebilir.

Elektromobilite Testi: Dişin hareketliliği, rezorpsiyon nedeniyle dişin kök yapısının kaybına bağlı olarak artabilir. Bu nedenle, diş hekimleri dişin hareketliliğini değerlendirmek için elektromobilite testi yapabilirler.

Histopatolojik İnceleme: Gelişmiş durumlarda, diş hekimi rezorpsiyonun nedenini belirlemek için histopatolojik inceleme yapabilir. Bu, dişin alınan doku örneğinin mikroskop altında incelenmesini içerir.

Teşhis süreci, hastanın semptomlarına, radyolojik görüntülere ve klinik muayeneye dayanır. Bu yöntemlerin kombinasyonu, doğru bir teşhisin konulmasına ve uygun tedavi planının oluşturulmasına yardımcı olur.

Diş Rezorpsiyonunun Tedavisi Nedir?

Diş rezorpsiyonunun tedavisi, rezorpsiyonun tipine, derecesine ve nedenlerine bağlı olarak değişiklik gösterir. İşte yaygın olarak kullanılan diş rezorpsiyonu tedavi yöntemleri:

Kök Kanal Tedavisi (Endodontik Tedavi): İç rezorpsiyon durumlarında, dişin iç kısmındaki pulpa odasındaki hasarlı dokuların temizlenmesi ve kök kanal tedavisi uygulanabilir. Bu tedavi, dişin kök yapısını korumayı ve enfeksiyonu kontrol altına almaya yöneliktir.

Diş Çekimi ve Protez Uygulamaları: Rezorpsiyon çok ilerlemişse ve dişi kurtarmak mümkün değilse, diş çekimi düşünülebilir. Çekilen dişin yerine protez, implant veya diğer restoratif seçeneklerle doldurmak, fonksiyon ve estetik açıdan önemlidir.

Ortodontik Tedavi: Dişler arasında anormal hareketlerin neden olduğu rezorpsiyon durumlarında, ortodontik tedavi uygulanabilir. Dişlerin uygun pozisyonlarına taşınması, rezorpsiyonun ilerlemesini engelleyebilir.

Cerrahi Girişimler: Bazı durumlarda, cerrahi müdahale gerekebilir. Rezorbe olmuş dokuların temizlenmesi, hasarlı bölgelerin onarılması veya kök rezorpsiyonunun neden olduğu diğer sorunların düzeltilmesi amacıyla cerrahi işlemler yapılabilir.

Anti-Resorptif İlaçlar: Anti-resorptif ilaçlar, rezorpsiyonu kontrol altına almak için kullanılabilir. Bu ilaçlar, rezorbe olan dokuların kaybını azaltmaya veya durdurmaya yönelik olarak kullanılabilir.

Periodontal Tedavi: Rezorpsiyon diş eti hastalıkları ile ilişkili ise, periodontal tedavi uygulanabilir. Diş eti sağlığının restore edilmesi, rezorpsiyonun ilerlemesini engelleyebilir.

Enfeksiyon Kontrolü: Rezorpsiyonun altında enfeksiyon varsa, antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Bu, enfeksiyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.

Tedavi planı, rezorpsiyonun tipine, ilerlemesine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak belirlenir. Erken teşhis ve tedavi, diş rezorpsiyonu ile ilgili sorunların daha iyi yönetilmesine yardımcı olabilir.


Güncellenme Tarihi:05 Şubat 2024Oluşturulma Tarihi:11 Ocak 2024